Od ponad siedmiu stuleci Baszta Lubańska pozostaje jednym z najważniejszych elementów historycznego dziedzictwa Lwówka Śląskiego. To właśnie ona najczęściej pojawia się na zdjęciach, pocztówkach i materiałach promujących miasto i gminę.

Baszta Bramy Lubańskiej – historia

Historia Baszty Lubańskiej jest nierozerwalnie związana z rozwojem Lwówka Śląskiego. Obiekt powstał w XIII wieku jako część systemu obronnego miasta i od początku strzegł jednej z głównych bram wjazdowych do miasta. Wraz z murami obronnymi, fosą oraz pozostałymi bramami tworzył rozbudowany system zabezpieczeń, który przez stulecia chronił mieszkańców przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na przestrzeni wieków wieża była wielokrotnie przebudowywana i modernizowana. W XV wieku, wraz z rozbudową miejskich fortyfikacji, dostosowano ją do nowego układu obronnego. Nie oszczędzały jej jednak katastrofy. W 1616 roku konstrukcja zawaliła się, uszkadzając sąsiednią bramę miejską. Odbudowę przeprowadzono jeszcze w tym samym roku, a na pamiątkę tego wydarzenia umieszczono na wieży kamienną płytę z wizerunkiem lwa i łacińską sentencją „Justus quasi leo”, co w tłumaczeniu oznacza „Sprawiedliwy jak lew”.

Kolejne stulecia przyniosły następne zniszczenia. W 1752 roku wielki pożar Lwówka Śląskiego poważnie uszkodził basztę, a jej odbudowa trwała ponad trzydzieści lat. Wówczas obiekt otrzymał charakterystyczny barokowy hełm, który stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów jego sylwetki. Na początku XIX wieku w wieżę uderzył piorun, niszcząc zwieńczenie, które jednak szybko odbudowano.

Wraz z utratą znaczenia militarnego miejskich fortyfikacji rozebrano znaczną część murów i samą Bramę Lubańską. Do naszych czasów przetrwała przede wszystkim wieża. W XX wieku przechodziła kolejne etapy adaptacji i renowacji. Przed II wojną światową funkcjonowało w niej schronisko turystyczne.

Historyczne znaczenie obiektu zostało formalnie potwierdzone wpisem do rejestru zabytków.

Baszta Lubańska – dziś

Dziś Baszta Lubańska jest nie tylko najważniejszą zachowaną wieżą miejskich fortyfikacji, ale również jednym z symboli Lwówka Śląskiego. Jej charakterystyczna sylwetka pojawia się na materiałach promocyjnych, pamiątkach, wydawnictwach oraz licznych publikacjach poświęconych historii miasta. Jest jednym z najchętniej fotografowanych obiektów przez turystów.

Mimo, że ostatnia modernizację przeszła zaledwie kila lat temu, nie prezentuje się najlepiej. Dziś tynk, który ją pokrył podczas ostatnich prac odpada całymi płatami. Władze gminy nawet nie kwapią się, by posprzątać rumowisko. Niemniej zapewne z uwagi na bezpieczeństwo przechodniów ustawiono tam słupek ostrzegający o zagrożeniu.
W kwietniu br. władze ogłosiły przetarg na przeprowadzanie kolejnych robót. Te tym razem mają się skupić na wnętrzu baszty. Przebudowa ma na celu dostosowanie jej dla zwiedzających.

Zakres inwestycji przewiduje przede wszystkim dostosowanie obiektu do funkcji punktu widokowego dostępnego dla zwiedzających. Prace obejmą między innymi wykonanie instalacji sygnalizacji pożarowej połączonej z monitoringiem Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Lwówku Śląskim, montaż awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, podświetlanych oznaczeń dróg ewakuacyjnych, wyposażenie poszczególnych kondygnacji w sprzęt przeciwpożarowy oraz wprowadzenie rozwiązań umożliwiających bezpieczną ewakuację osób o ograniczonej zdolności poruszania się. Wartość inwestycji, to bagatela 233 tysiące złotych.

Dopiero po zakończeniu inwestycji historyczna wieża ma stać się ogólnodostępnym punktem widokowym, z którego będzie można podziwiać panoramę Lwówka Śląskiego i jego najcenniejsze zabytki.

Niemniej jak zanim turyści dotrą do drzwi baszty należałoby posprzątać wokół niej, zabezpieczyć teren, gdzie może wystąpić zagrożenie, a następnie – co najważniejsze – usunąć zagrożenie, bo przecież przy samych murach baszty każdego dnia przechodzą ludzie i przejeżdżają samochody.