Jezioro Pilchowickie od momentu powstania było jedną z większych atrakcji turystycznych regionu. Niemniej to dziś, gdy woda z jeziora została spuszczona przeżywa prawdziwy turystyczny bum.

Historia Jeziora Pilchowickiego

Historia tego pięknego miejsca, sięga końca XIX wieku. Po katastrofalnej w skutkach powodzi, jaka nawiedziła region w 1897 roku, ówczesny rząd niemiecki podjął decyzję o budowie szeregu zapór wodnych. W Pilchowicach prace ruszyły w 1904 roku i po ośmiu latach obiekt był gotowy do użytku. W wyniku przegrodzenia rzeki Bóbr powstało Jezioro Pilchowickie. Największy zbiornik wodny w Sudetach Zachodnich.

Miejsce to stało się turystycznym centrum regionu. Przez ponad wiek przyciągało tu gości spragnionych pięknych widoków, ciszy, ale także aktywności na świeżym powietrzu. Akwen oferował możliwość wędkowania, jak również uprawiania sportów wodnych.

Modernizacja zapory wodnej w Pilchowicach

Po nieco ponad 113 latach, od oddania zapory wodnej w Pilchowicach do użytku, przyszedł najwyższy czas na jej gruntowną modernizację. Prace ruszyły w styczniu 2026 roku. Jednym z ważniejszych elementów było opróżnienie zbiornika z wody. Działania te miały na celu umożliwienie robotnikom dotarcie do najniższych partii ściany zapory.

To wyjątkowy moment nie tylko dla mieszkańców, ale także gości, turystów, którzy tłumnie odwiedzają Pilchowice, by zobaczyć jak wygląda jezioro bez wody. Tu warto podkreślić, iż nie jest to pierwsze w historii spuszczanie wody. Podobne procesy miały miejsce dwa razy w latach 70. a także w 1959 roku i w 1932 roku. Jednak większość z nas nie pamięta tamtych czasów, dlatego tak mocno emocjonujemy się tymi widokami.

Policja o wrakach samochodów w jeziorze

Wyjątkową atrakcją stały się wraki samochodów. Młodszy aspirant Olga Łukaszewicz oficer prasowa KPP w Lwówku Śląskim wspomina, iż w momencie, kiedy woda w jeziorze mocno opadała i odsłaniała kolejne znaleziska, policja otrzymała informacje o trzech wrakach samochodów i jednym niewybuchu. W przypadku niewybuchu podjęto działania zabezpieczające, a następnie został on przejęty przez patrol saperski.

Mundurowi prowadzili także czynności sprawdzające dotyczące leżących na brzegu jeziora pojazdów. Policjantka przyznaje, iż o wraki pojazdów zostały sprawdzone w systemach policyjnych. Ponieważ nie figurują one jako poszukiwane, nie pozostają w dalszym zainteresowaniu policji. W związku z tym to odpowiednie instytucje będą musiały zająć się usunięciem tych pozostałości z terenu jeziora.

– Na chwilę obecną policja nie prowadzi w tym miejscu żadnych dalszych czynności. – podkreśla policjantka.

W okolicach mostu kolejowego opadająca woda odsłoniła wraki starego Audi oraz Volkswagena Golfa II i fragmenty karoserii Fiata 126p. Do Pilchowic przyjeżdżają turyści, aby zobaczyć te wyjątkowe odkrycia. Każdego dnia zdjęcia przy wrakach robi sobie kilkaset osób, które schodzą stromym brzegiem na dno jeziora.

Ten wyjątkowy krajobraz sprawił, że do Pilchowic ściągają liczne media. Relacje z Pilchowic pojawiają się niemal we wszystkich telewizjach i portalach internetowych.Tylko w ubiegłym tygodniu mieliśmy okazję gościć TVN Turbo i TVN24. 

Raj dla detektorystów

Gro turystów nie tylko podziwia i fotografuje krajobrazy, które dziś przypominają widoki z księżyca. Odsłonięte brzegi jeziora ściągają do Pilchowic poszukiwaczy z magnesami i wykrywaczami metali. Przeszukują oni metr po metrze i co rusz wykopują z ziemi jakieś eksponaty. W większości to gwoździe, śruby, nakrętki, czy kapsle, ale nie brakuje także perełek. Magazynki od karabinów, czy monety, to tylko niektóre ze znalezisk wydobytych z jeziora.

Zatopiona wieś

Jednak nie tylko wraki samochodów stanowią dziś atrakcję. Opadająca woda odsłoniła więcej ciekawostek z przeszłości.

Utworzenie zbiornika wymagało trwałej zmiany istniejącego krajobrazu. Tam, gdzie dziś rozciąga się Jezioro Pilchowickie, wcześniej znajdowały się fragmenty doliny Bobru – drogi, zabudowania mieszkalne i gospodarcze.

W wielu opracowaniach dotyczących historii tego miejsca pojawia się określenie „zatopiona wieś”. W rzeczywistości nie doszło do całkowitego zalania dużej miejscowości, a pod wodą znalazły się fragmenty osady Mauer i elementy infrastruktury funkcjonującej tam przed budową zbiornika. Z pewnością był to młyn i gospoda, było także kilka pojedynczych zabudowań mieszkalnych i gospodarczych. Ponoć był także kościół. Legendy mówią o odgłosach dzwonu słyszalnym po dziś dzień.

Część zabudowań znajdowała się niemal przy samej zaporze, część nieco dalej w stronę Wrzeszczyna. Dziś można już dostrzec pozostałości dawnych traktów, czy fundamentów budynków przypominających o świecie istniejącym przed utworzeniem jeziora.

Czy zatopiona wieś stanie się kolejną ciekawostką Jeziora Pilchowickiego i przyciągnie nowych turystów i poszukiwaczy skarbów?

Co skrywa Jezioro Pilchowickie?

Choć woda ze zbiornika już niemal całkiem zeszła, to najciekawsze jeszcze przed nami. Już za kilka dni będzie można zaobserwować pozostałości po czasach, w których o istnieniu zapory jeszcze nikt tu nie myślał. Z dużym prawdopodobieństwem pojawi się jeszcze jeden samochód, tym razem ciężarowy, który trafił do wód jeziora pół wieku temu, bo jak są informacje o jego wpadnięciu, to brak przekazów o wydobyciu.

Trwające jeszcze spuszczanie wody ze zbiornika przypomina również o mniej znanych epizodach sprzed ponad wieku. Otóż po zakończeniu I wojny światowej teren przed zaporą został wykorzystany do ukrycia ciężkiego sprzętu wojskowego, w tym armat i elementów wyposażenia artyleryjskiego. Działania te prowadzono najprawdopodobniej w związku z obowiązkiem rozbrojenia Niemiec wynikającym z Traktatu Wersalskiego. Cała operacja została udokumentowana. Fotografie prezentujące rzędy armat oraz sprzętu wojskowego znajdującego się na opróżnionym dnie zbiornika tuż przed ścianą zapory zawsze robiły ogromne wrażenie.

Otwartym pozostaje pytanie, czy owe armaty zostały zabrane i wzięły udział w II wojnie światowej, czy spoczywają na dnie?