Badania georadarem potwierdziły obecność pod płytą rynku przestrzeni, co wskazuje na obecność tuneli, tajemniczych przejść. Czy uda się do nich dotrzeć?

Historia Gryfowa Śląskiego

Historia Gryfów Śląski sięga wczesnego średniowiecza i jest ściśle związana z dziejami całego Śląska. W końcu X wieku obszar ten znajdował się w granicach państwa Mieszko I, który wprowadził chrześcijaństwo. Rozwój osadnictwa przyspieszył w XII wieku wraz z napływem kolonistów niemieckich, szczególnie na terenach podgórskich.

Kiedy powstał Gryfów Śląski?

Początki samego Gryfowa nie są jednoznacznie udokumentowane. Tradycja łączy je z okresem panowania Bolesław I Wysoki, a znaczenie osady wynikało z jej położenia na skrzyżowaniu szlaków handlowych oraz bliskości zamku Gryf, który pełnił funkcje obronne. Pierwsze pewne wzmianki źródłowe o miejscowości pochodzą z połowy XIII wieku. W 1242 roku książę Bolesław II Rogatka nadał osadzie prawa miejskie, co zapoczątkowało jej rozwój administracyjny i gospodarczy.

Miejskie mury obronne

W XIV wieku, pod rządami książąt świdnicko-jaworskich, zwłaszcza Bolko I Surowy i Bolko II Mały, miasto uzyskało liczne przywileje, w tym prawa handlowe i jarmarczne. W 1354 roku potwierdzono szeroką autonomię gospodarczą Gryfowa. Wzniesiono także mury obronne, które zabezpieczały miasto przed najazdami.

Gryfów Śląski w granicach Czech

Od końca XIV wieku Gryfów znalazł się pod panowaniem Korony Czeskiej, a następnie przeszedł w ręce rodu Schaffgotschów, co na długi czas związało historię miasta z tą rodziną. XV wiek przyniósł liczne zniszczenia spowodowane wojnami husyckimi, klęskami żywiołowymi oraz epidemiami.

Gryfów Śląski w granicach Niemiec

W XVI wieku miasto rozwijało się gospodarczo, zwłaszcza dzięki rzemiosłu i handlowi płótnem. Po przejęciu Śląska przez Habsburgów w 1526 roku Gryfów uzyskał nowe przywileje handlowe, a liczba warsztatów tkackich znacząco wzrosła. W tym okresie rozbudowano infrastrukturę miejską, w tym ratusz i kościoły.

Pomyślny rozwój został zahamowany w XVII wieku przez liczne katastrofy, w tym wielkie pożary, powodzie oraz skutki wojny trzydziestoletniej. Dodatkowo miasto było plądrowane przez wojska, co doprowadziło do regresu gospodarczego.

W kolejnych stuleciach Gryfów stopniowo odbudowywał swoją pozycję, choć wojny śląskie i przemiany gospodarcze XVIII wieku osłabiły znaczenie lokalnego rzemiosła. W XIX wieku nastąpiło ożywienie gospodarcze, m.in. dzięki rozwojowi infrastruktury transportowej, w tym połączeń kolejowych.

Gryfów Śląski po II wojnie światowej

Po 1945 roku Gryfów Śląski znalazł się w granicach państwa polskiego, a jego dotychczasowa ludność została w większości wysiedlona i zastąpiona osadnikami z różnych regionów kraju, w tym z Kresów Wschodnich. Nastąpiła stopniowa odbudowa zniszczonej infrastruktury oraz uruchomienie zakładów przemysłowych, zwłaszcza w branży odzieżowej, drzewnej i chemicznej. W kolejnych dekadach miasto rozwijało funkcje lokalnego ośrodka gospodarczego i administracyjnego.

Czy w Gryfowie Śląskim są skarby?

Wielowiekowa historia owiana jest licznymi legendami. Wśród nich nie brakuje tych o skarbach i tajemniczych przejściach. Według podań do ratusza miejskiego w Gryfowie Śląskim prowadzić miały co najmniej dwa tunele. Jeden od kościoła a drugi od domu bankiera. Oba przejścia miały łączyć się w piwnicy gryfowskiego ratusza. W opowieściach pojawia się także informacja o trzecim przejściu podziemnym, które miało prowadzić aż do zamku Gryf w Proszówce.

Badania georadarem

Jesienią 2013 roku pasjonaci historii z Dolnośląskiego Towarzystwa Historycznego oraz Stowarzyszenia Zamku Czocha przeprowadzili na rynku miejskim w Gryfowie Śląskim badania georadarem. Skan terenu pozwolił jednoznacznie wskazać pustą przestrzeń pod nawierzchnią rynku. Potwierdzono wówczas obecność „tuneli”, z których jeden prowadził od ratusza w stronę kościoła, a drugi do położonego po zachodniej stronie miasta domu.

Co skrywają tunele?

Przestrzeń pod warstwą ziemi nie została jednak odkryta. I po dziś dzień trudno wskazać, czy to faktycznie tunele, czy może fragment np. miejskiej kanalizacji?

1 kwietnia 2026 r.

Dziś od wczesnych godzin porannych na rynku miejskim w Gryfowie Śląskim uwijają się robotnicy. Zdjęta i wywieziona w okolicę oczyszczalni ścieków została kamienna nawierzchnia. Bruk wróci na swoje miejsce po zakończeniu robót, które mają na celu odsłonięcie tuneli i zbadanie ich wnętrza. Prace pod okiem konserwatora mają potrwać kilka dni. W tym czasie w obrębie rynku można spodziewać się utrudnień w ruchu.

Aktualizacja

Jak Państwo zwróciliście zapewne uwagę, poszukiwania, to primaaprilisowy żart. Na rynku miejskim w Gryfowie Śląskim nie ma utrudnień, ani zdjętej nawierzchni. Natomiast historia ukrytych pod płytą przestrzeni, które w praktyce mogą okazać się tunelami jest jak najbardziej prawdziwa. Być może kiedyś ktoś odnajdzie wejście do nich.