Biskup Andrzej Siemieniewski w komunikacie skierowanym do wiernych z okazji Niedzieli Dobrego Pasterza zapowiedział drastyczne zmiany, jakie czekają Kościół.

W diecezji legnickiej od kilkunastu lat utrzymuje się wyraźny spadek liczby księży, który zaczyna bezpośrednio wpływać na organizację życia parafialnego. Problem ten został szeroko opisany w komunikacie biskupa legnickiego Andrzeja Siemieniewskiego skierowanym do wiernych z okazji Niedzieli Dobrego Pasterza. Dokument ten ma charakter diagnozy sytuacji oraz zapowiedzi zmian, które będą stopniowo wdrażane w funkcjonowaniu wspólnot parafialnych.

W swoim wystąpieniu biskup wskazuje na skalę zjawiska, podkreślając, że w naszej diecezji legnickiej w ciągu minionych piętnastu lat liczba księży zmniejszyła się o ponad siedemdziesięciu.

– Wyobraźmy sobie, że w całym regionie, w którym żyjemy, czyli w naszej parafii i w siedemdziesięciu sąsiednich parafiach, nie ma tych księży. Ani jednego. Rozumiemy skalę tego procesu? Dziś już wiemy, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat ubędzie w naszej diecezji kolejnych kilkudziesięciu prezbiterów. I nie mamy księży „na zapas”. Doszliśmy do takiej sytuacji, w której ubytek choćby jednego księdza w diecezji oznacza kolejną konkretną wspólnotę bez pasterza. – wskazuje biskup.

Skutki tego stanu rzeczy są już widoczne w codziennym funkcjonowaniu parafii. Księża coraz częściej pracują w kilku wspólnotach jednocześnie, co wiąże się z dużym obciążeniem organizacyjnym i fizycznym. W komunikacie podkreślono, że to oznacza też, że księża dźwigają coraz więcej zadań i odpowiedzialności, muszą dojeżdżać do kilku wspólnot, są przepracowani i szybciej zużywają swe siły.

Wobec tej sytuacji biskup wskazuje na trzy główne kierunki działań. Pierwszym jest modlitwa o powołania i wspieranie ich rozwoju. Wprost zaznacza: – Dlatego w pierwszej kolejności konieczna jest nasza gorliwa modlitwa o powołania kapłańskie i tworzenie środowiska wspierającego odkrycie i rozwój powołań.

Drugim elementem jest większe zaangażowanie świeckich w życie parafii. Jak czytamy: – Po drugie, potrzebne jest przebudzenie wiernych w parafiach i odkrycie, że odpowiedzialność za życie wspólnoty nie spoczywa tylko na księdzu.

Trzecim obszarem są zmiany organizacyjne w funkcjonowaniu duszpasterstwa, w tym ograniczanie liczby Mszy świętych. W komunikacie wskazano jednoznacznie: „Po trzecie, konieczne są praktyczne zmiany dotyczące zmniejszenia ilości Mszy św. w parafiach i dostosowanie godzin do faktycznych możliwości i sił księży. Będzie coraz więcej kościołów i kaplic, w których Eucharystia niedzielna będzie odprawiana tylko raz, lub dwa razy w miesiącu. W pozostałe niedziele wierni będą udawać się w inne miejsce na Mszę świętą.”

Biskup podkreśla jednocześnie konieczność akceptacji tych zmian jako procesu nieuniknionego, związanego z realną sytuacją kadrową Kościoła. Wskazuje przy tym na potrzebę zaufania w wymiarze duchowym i wspólnotowym.

– Potrzebujemy zaakceptować te pełne wyzwań czasy, ufając, że Pan Jezus Dobry Pasterz roztacza nad nami swoją troskę i przez Ewangelię rzuca światło na przyszłość naszych kościelnych wspólnot. Daje nam też Swego Ducha, tak iż nie musimy lękać się zmian. – pisze biskup.

Sytuację w diecezji legnickiej pogłębiają także dane dotyczące powołań. W ostatnich latach liczba alumnów i nowych kandydatów do kapłaństwa systematycznie spada. W całej Polsce w roku akademickim 2025/2026 do seminariów zgłosiło się 289 osób, podczas gdy w 2015 roku było ich ponad 2500. W samej diecezji legnickiej w 2025 roku święcenia przyjęło jedynie dwóch księży, a liczba alumnów wynosi 23 osoby.

Diecezja zmaga się również z dużym obciążeniem strukturalnym – obejmuje 238 parafii oraz około 724 tysiące wiernych, a jednocześnie posiada około 1200 obiektów zabytkowych, których utrzymanie spoczywa w dużej mierze na parafiach. W połączeniu ze spadającą liczbą duchownych powoduje to narastające trudności organizacyjne i finansowe Kościoła.