Wraz ze spuszczaniem wody z Jeziora Pilchowickiego w ramach modernizacji zapory wodnej, naszym oczom ukazują się kolejne ciekawostki. Na miejscu pracują policjanci.

Jezioro Pilchowickie i górująca nad nim zapora od ponad stu lat należą do najbardziej charakterystycznych obiektów Dolnego Śląska. Powstały w wyniku realizacji wielkiego programu regulacji dorzecza Odry, którego celem było ograniczenie skutków powodzi nawiedzających dolinę Bobru oraz zapewnienie energii elektrycznej dla rozwijającego się przemysłu. Budowę zapory rozpoczęto w 1904 roku, a jej uroczyste otwarcie nastąpiło 16 listopada 1912 roku. W efekcie przegrodzenia Bobru utworzono Jezioro Pilchowickie, które do dziś pozostaje największym zbiornikiem wodnym w Sudetach Zachodnich i pełni funkcje przeciwpowodziowe, energetyczne oraz gospodarcze.

Przez dziesięciolecia wokół jeziora narosło wiele legend i tajemnic. Opowiadano o wojennych transportach, ukrytych skarbach oraz niewyjaśnionych wydarzeniach z okresu II wojny światowej. Zainteresowanie tym miejscem ponownie wzrosło pod koniec 2025 roku, kiedy płetwonurek podczas nurkowania natrafił na dwa zatopione pojazdy oraz skrzynie oznaczone symbolami wojskowymi. Po wydobyciu jednej z nich okazało się, że zawiera kilkaset sztuk amunicji różnych kalibrów.

W styczniu 2026 roku przeprowadzono szeroko zakrojoną akcję z udziałem policjantów, strażaków, saperów oraz nurków minerów ze Specjalistycznego Pododdziału 8. Flotylli Obrony Wybrzeża. W wyniku działań z dna jeziora wydobyto kolejne skrzynie z amunicją oraz dodatkowo około stu sztuk amunicji luzem. Wszystkie znaleziska zostały zabezpieczone.

Równolegle rozpoczęła się największa od wielu lat modernizacja zapory. Inwestycja o wartości 93 milionów złotych została zaplanowana na dwa lata i obejmuje kompleksowy remont konstrukcji oraz infrastruktury towarzyszącej. Kluczowym elementem przygotowań stało się stopniowe obniżanie poziomu wody w jeziorze. Proces rozpoczęto w lutym 2026 roku, a jego pierwszym etapem było zmniejszenie poziomu lustra wody o około dziewięć metrów. Dzięki temu odsłonięte zostały fragmenty dna i brzegów, które przez dziesięciolecia pozostawały niewidoczne.

Już po kilku tygodniach przyniosło to kolejne odkrycie. W marcu 2026 roku na odsłoniętym brzegu jeziora znaleziono przedmiot przypominający niewybuch. Po przeprowadzeniu rozpoznania potwierdzono, że był to najprawdopodobniej niemiecki przeciwpancerny granatnik Panzerfaust z okresu II wojny światowej. Teren został zabezpieczony przez policję i strażaków, a niebezpieczne znalezisko zabrali saperzy.

W ostatnich dniach wykonawca modernizacji zapory rozpoczął drugi etap zadania, który wiąże się z dalszym spuszczaniem wody z jeziora, aż do poziomu uzyskania rzeki. Wraz ze spadkiem kolejnych metrów poziomu wody, na brzegu pojawiły się wraki zatopionych niegdyś tam samochodów. Z pewnością jest to wrak starego Golfa, małego Fiata oraz jeszcze jeden pojazd.

W weekend na miejscu pracowali funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w Lwówku Śląskim, którzy m.in. badali te odkrycia. Najbliższe dni zapewne przyniosą więcej niespodzianek, bo już wkrótce, dosłownie za kilka dni jezioro pilchowickie będzie całkowicie osuszone, pozostanie w nim jedynie przepływające przez nie rzeka Bóbr.