W powiecie lwóweckim nadal nie we wszystkich dużych sklepach dostępne są automaty do odbioru puszek i butelek. Kiedy to się zmieni?

System kaucyjny to rozwiązanie mające na celu zwiększenie poziomu recyklingu oraz ponowne wykorzystanie opakowań po napojach. Mechanizm ten od lat funkcjonuje w wielu krajach europejskich, gdzie opakowania wielokrotnego użytku mogą wracać do obiegu wiele razy, przynosząc wymierne korzyści zarówno środowisku, jak i konsumentom. Obecnie z systemów kaucyjnych korzysta już około 180 milionów Europejczyków, co stanowi ponad jedną czwartą populacji kontynentu.

W Polsce system kaucyjny zaczął działać w październiku 2025 roku. Od tego dnia w sklepach stopniowo pojawiają się napoje w opakowaniach oznaczonych specjalnym znakiem kaucji oraz informacją o jej wysokości. To właśnie te opakowania można zwrócić w punktach zbiórki i odzyskać przypisaną do nich kwotę.

Wysokość kaucji zależy od rodzaju opakowania. Za plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra przysługuje zwrot w wysokości 50 groszy. Natomiast za butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra konsumenci otrzymują 1 zł.

System obejmuje sieć punktów zbiórki, do której należą wszystkie sklepy o powierzchni powyżej 200 m. Do zbiórki zobowiązane są również mniejsze sklepy, jeśli oferują napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku – dotyczy to głównie punktów sprzedających piwo. Ponadto do systemu mogą dobrowolnie przystępować inne sklepy, a opakowania można oddawać także w automatach kaucyjnych oraz dodatkowych punktach zbiórki poza placówkami handlowymi.

Wprowadzenie systemu wymagało dostosowania produkcji. Największe sieci handlowe oraz producenci napojów rozpoczęli proces zmiany etykiet i przygotowania nowych serii produktów ze znakiem kaucji. Zgodnie z przepisami, od 1 stycznia 2026 roku producenci uczestniczący w systemie będą mogli wprowadzać na rynek wyłącznie napoje w opakowaniach oznaczonych kaucją. Jednocześnie dopuszczono możliwość dalszej sprzedaży produktów wyprodukowanych wcześniej, które nie posiadają jeszcze odpowiedniego oznaczenia – aż do wyczerpania ich zapasów.

Mimo, że w kraju system działa już od ponad dwóch miesięcy, to w powiecie lwóweckim można powiedzieć, że dopiero raczkuje. Automat do odbioru w stolicy powiatu lwóweckiego znajduje się m.in. przy sklepie Lidl, jest także w jednej z Biedronek.

Leszek Dąbrowski, młodszy menedżer ds. relacji instytucjonalnych w sieci Biedronka w odpowiedzi na pytania redakcji Lwówecki.info wskazuje, że zbiórka opakowań objętych systemem kaucyjnym jest obecnie prowadzona we wszystkich sklepach sieci Biedronka, w których dostępne są produkty z naliczoną kaucją.

Naszym celem jest zapewnienie klientom Biedronki wygodnej, automatycznej zbiórki opakowań we wszystkich sklepach naszej sieci, również na terenie powiatu lwóweckiego. Ze względu na skalę – ponad 3 800 placówek w całej Polsce – pełne wdrożenie będzie procesem rozłożonym w czasie. Każdy sklep musi zostać odpowiednio przygotowany, a urządzenia podłączone, skonfigurowane i odebrane przez dostawców oraz firmy serwisowe. Dodatkowym utrudnieniem w ostatnich tygodniach są także warunki pogodowe, które w niektórych lokalizacjach wpływają na tempo prac instalacyjnych.

Obecnie na terenie powiatu lwóweckiego recyklomat działa w placówce przy ul. Oświęcimskiej 3 w Lwówku Śląskim. W całym powiecie instalacja urządzeń automatycznych postępuje sukcesywnie, a do czasu ich pełnego wdrożenia stosowane są rozwiązania przejściowe. Tymczasowo zapewniamy zbiórkę opakowań kaucyjnych w formie manualnej, tak aby klienci już teraz mogli oddawać opakowania niezależnie od sklepu, w którym robią zakupy. – wskazuje Leszek Dąbrowski.

W tak zwanej formie manualnej powinny opakowania odbierać wszystkie markety. Oznacza to, że czy to butelkę, czy puszkę powinniśmy móc oddać przy kasie.

System kaucyjny w Polsce stanowi ważny krok w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym, ograniczenia ilości odpadów oraz zwiększenia świadomości ekologicznej konsumentów. Dzięki niemu opakowania po napojach mają szansę wracać do obiegu, zamiast trafiać na wysypiska czy do środowiska.