Slider_wyrok-okladka Slider_piec Slider_kto-przygarnie-lwowecki-schron Slider_lwowek-slaski-bariery-wojska-polskiego-2018 Slider_lwowek-slaski-pasy-obok-przejscia

Kolejne unikalne znalezisko w Niwnicach

A A A Pdf Print16x16 Mail16x16
Napisano dnia: 2018-02-23 11:15:06
Niezwykłe na Dolnym Śląsku jest, że każdego roku dokonywanych jest tutaj wiele odkryć. Dla mieszkańców powiatu lwóweckiego najcenniejsze są oczywiście informacje o odnalezieniu ciekawych miejsc i zabytków, znajdujących się w najbliższej okolicy. Takie szczęście miała turystka, która podczas wycieczki, postanowiła obejrzeć w Niwnicach ruiny renesansowego dworu, położonego obok kościółka oraz krzyż pokutny (pojednania), wkomponowany w mur cmentarny…

Niewielu zdaje sobie sprawę, że kamienny zabytek dawnego prawa, posiada unikalny - i to w skali Europy - ryt broni używanej na przełomie XIII i XIV stulecia! Pikanterii dodaje fakt, iż geodendag był używany głównie na terenie… Belgii. Broń owa składała się z drewnianego trzonu o długości ok. 1,5 m, rozszerzającego się ku górze, przystosowanego do chwytu dwuręcznego. Szczyt „maczugi” wyposażano w żelazny szpikulec z metalową obręczą. Podczas wojny z Francją, oddziały piesze wojsk flamandzkich wykorzystywały geodendagi, by ranić konie, a tym samym móc zatrzymywać szarże poprzez doprowadzenie do upadku na ziemię wrogich rycerzy. Natomiast w trakcie dalszej walki, atakowano rycerzy na koniach, trafiając ich grotem w podbrzusze. O tym, jak były długie, wiemy chociażby z rytu na krzyżu z Niwnic, gdzie uwieczniono szpikulec o długości niemal 20 cm! 


Geodendag na krzyżu z Niwnic - jedyny taki w Polsce, fot. SW


Odkryty krzyż pokutny, fot.: S.W.
 
Zagadkę pojawienia się tutaj flamandzkiej broni, próbował rozwikłać dr Lech Marek, archeolog i zarazem autor książki „Broń biała na Śląsku XIV-XVI wiek”. Twierdzi on, że odpowiedzi należy szukać w początkach zasiedlania tych obszarów, kiedy Niwnice objęte były strefą izolowanego osadnictwa niemiecko-flamandzkiego. Inicjatorem sprowadzenia Flamandów i Walonów na Śląsk był początkowo biskup Walter, a następnie książę Henryk Brodaty z dynastii Piastów. To właśnie ten ostatni w XIII wieku zasiedlał kolonistami kolejne osady pod Lwówkiem Śl. W zamian za ziemię, nowi poddani zobowiązani byli dostarczać kontyngenty wojskowe: Ryt na zabytku z Niwnic z dużym prawdopodobieństwem stanowi wyobrażenie narzędzia zbrodni, będącej powodem wystawienia krzyża, jednak może on także symbolizować przedstawiciela społeczności flamandzkiej. – dodaje adiunkt z Zakładu Archeologii Historycznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Wówczas kamienny zabytek można by uznać, za pozostałość najstarszego (zachowanego) nagrobka w okolicy! 

Od lutego br. Niwnice zyskały kolejny, niezwykły obiekt:
W trakcie zwiedzania wstąpiłam na cmentarzyk okalający kościół św. Jadwigi i jak to się zwykle dzieje, pojawił się człowiek, który otworzył świątynię, bym mogła zobaczyć świeżo odrestaurowaną chrzcielnicę z początku XVI w. – wspomina Katarzyna Kielijańska. Jeszcze przed wejściem do kościoła zauważyłam wmurowany w wewnętrzny mur obwodowy krzyż, wystający poziomym ramieniem ponad linię gruntu, tym samym znacznie czytelnym. Podpytałam kościelnego, który nic na jego temat nie wiedział i wspominał jedynie o obiekcie z goedendagiem. Krzyż kamienny o wymiarach 70 cm wysokości i 90 cm szerokości poziomego ramienia, wykonany jest z piaskowca i znajduje się ok. 20 m na prawo od bramy zachodniej muru okalającego cmentarzyk przykościelny. Na krzyżu widoczne są fragmenty rytów. Na ramionach poziomych ryty krzyżyków o wymiarach 17×17 cm lewy i 17×18 prawy. W górnej partii ramienia pionowego fragment bliżej nieokreślonego rytu. W partii centralnej powierzchnia jest silnie zwietrzała. U nasady trzonu wyraźny ryt pionowo w dół przypominający przedstawienia korda bądź zachowanego fragmentarycznie ostrza miecza (?). Po odsłonięciu luźnych fragmentów zaprawy muru po bokach okazało się, że krzyż posiada dolną, lekko cofniętą tzw. aureolę. Ręcznie odsłoniłam ziemię by sprawdzić jak głęboko wkopany jest trzon. Wgląda na to, że krzyż zachował się w całości i aby to stwierdzić potrzebny jest wykop, na który wymagane jest stosowne zezwolenie.  Szukając analogii zauważyłam, że krzyż ten w dużym stopniu przypomina kształtem, rytem narzędzia i przypuszczam rozmiarem, obiekt wolno stojący w pobliskiej wsi Zbylutów. O odkryciu zabytku powiadomiłam księdza proboszcza parafii w Kotliskach, której kościół w Niwnicach jest filią oraz zgłosiłam krzyż do wpisu do rejestru zabytków w Delegaturze Głównego Konserwatora Zabytków w Jeleniej Górze odpowiedzialnej za ten rejon. Z mojej przygody wniosek jest taki, że nadal musimy mieć oczy szeroko otwarte, ponieważ nie wszystko zostało odnalezione i mimo obszernych już materiałów na temat kamiennych krzyży historia może nas jeszcze przyjemnie zaskoczyć!


Kościółek w Niwnicach, obok którego odkryto dwa średniowieczne krzyże

Biorąc pod uwagę bogatą historię Niwnic, pełną powojennych odkryć, zagadek i dramatów oraz unikalnych zabytków - warto poświęcić jej odrębną monografię, bądź przewodnik. Obecnie jedyną publikacją szerzej omawiającą dzieje wsi, jest książka pt. „Sekrety kopalni i majątku w Niwnicach”.


Oprac. Szymon Wrzesiński
Cytaty z nowego odkrycia w Niwnicach pochodzą z artykułu Katarzyny Kielijańskiej, zamieszczonego na stronie internetowej zjk.centrix.pl
Zainteresowanym tematyką kamiennych zabytków dawnego prawa, polecam artykuł zamieszczony na portalu Lwówecki.Info : „Zazdrość wykuta w kamieniu”.


Kościółek w Niwnicach, obok którego odkryto dwa średniowieczne krzyże
Zobacz galerie:
Komentarze:
AparatFantastycznie
Piątek, 2018-02-23 14:46
Jak zwykle kolejne zaskoczenie na plus. Panie Szymonie kolejny smaczek Pan opisał. Podoba mi się że nie pisze pan za każdym razem tak samo jak robi większośc: jeden szablon do znudzenia. Teraz te wstawki z cytatami. Niby historia ale z wypowiedziami osób, fajne to. :) A kiedy ta nowa książka o Lwówku w PRL ?
AparatPotencjał
Piątek, 2018-02-23 19:08
Pan Szymon ma potencjał bardzo dobrze mi sie to czyta, fenomenalny artykuł, to ewenement w tych czasach wśród teraźniejszych artukułow.
AparatZazdrość wykuta w kamieniu
Piątek, 2018-02-23 20:03
Nie wiem jak przegapiłem ten artykuł. Rewelka! Jakby opowieść oparta na faktach. Miłość, zazdrość, mord i kara. Taka nasza lokalna "Zbrodnia i Kara". Pozdrawiam Autora, bo przyznam że mnie bardziej pochłonął tekst z linku, napisany przez p. Wrzesińskiego. A Gmina tylko kolejne albumy wydaje nie wiadomo dla kogo ale na pewno drogie jak patrzę na papier. Przewodnik jest poptrzebny i jest aktualny cały rok i kolejny rok i kolejny rok, a album o poprzednim Lecie Agatowym ładny ale LLA trwa 3 dni, a rok ma trochę więcej Pani Burmistrz :)
AparatNiwnice
Piątek, 2018-02-23 20:41
Co by nie mówić, to Pan Wrzesiński robi kawał dobrej roboty dla naszej gminy. Jedni regionaliści robią stowarzyszenia a inni dzielą się wiedzą z mieszkańcami BRAWKA
AparatTomek
Piątek, 2018-02-23 21:22
O krzyżu pokutnym w Niwnicach wiadomo od lat.Tylko nikt za bardzo nie interesuje się tą uroczą miejscowością, a władzom nie zależy na jej promowaniu i inwestycjach tak bardzo jej potrzebnych...
AparatOdkrycia i turyści
Piątek, 2018-02-23 22:25
Tyle fajnych miejsc mamy w okolicy a dzieci nasze nawet o tym nie wiedzą tylko aplikacje i aplikacje na smartfonach. Takie Niwnice niby nic ciekawego a jest pałac, ruina wodnego dworu, zniszczony Lipowy Dwór, kościół z pięknymi płytami i zabytkowym wnętrzem i dwoma krzyżami pokutnymi o unikalnych rytach i kształtach, do tego ruiny kalwarii na Szymonkach. Gdyby jeszcze Lipowy Dwór ktoś odremontował na zajazd z klimatem np. rycerskim, to by turysta mógł zjeść, wyspać się i pozwiedzać. I praca by była dla kilkunastu osób ze wsi.
Aparatdo: Tomek
Sobota, 2018-02-24 01:58
Oj ktoś tu czytać nie potrafi ze zrozumieniem :)
Opisywane jest odkrycie DRUGIEGO krzyża z aureolą, a przy okazji Autor wspomina o tym znanym, interesującym PIERWSZYM krzyżu z rytem geodendagu. Chciałeś błysnąć i wbić szpilkę, ale za słaby jesteś :)
Aparatco to za tabliczka
Sobota, 2018-02-24 14:47
wie ktoś może co to za tabliczka wmurowana w ściankę niskiego murku rzeczki Płuczki na skrzyżowaniu ulic Wojska Polskiego Z Jaśkiewicza część za mostem od poczty, przy placu niedaleko miejsca gdzie stał drewniany kiosk byłej kwiaciarni ???
Aparatdo: co to za tabliczka
Sobota, 2018-02-24 18:46
Nie widziałem ale na 90% tablica erekcyjna-informacyjna, takie dawali jak ukończono budowę mostu. Taka jest na moście na Bobrze jak sięjedzie do Płakowic.
AparatNiewiarek
Sobota, 2018-02-24 20:03
Jest jeszcze kwestia dawnych wysypisk śmieci..........wejść wykutych w litej skale, prowadzących w dół. Są też inne ciekawostki.........dwukondygnacyjne piwnice, nacieki itp
AparatKatarzyna Kielijańska
Sobota, 2018-02-24 22:56
Szalenie miło, że informacja o znalezisku rozchodzi się lotem błyskawicy. Myślę jednak, że warto dodać iż owszem jestem świadomą turystką ale też członkiem Stowarzyszenia Ochrony i Badań Zabytków Prawa. Nasi członkowie mają już sporo tego typu odkryć na swoim koncie chociażby ostatnie odkrycie krzyży w Nowym Kościele.
Serdecznie pozdrawiam autora i brawa za czujność :)
AparatObserwator rzeczywistości
Sobota, 2018-02-24 23:12
Bardzo ciekawy artykuł , miło się czyta .pozdrawaiam
Aparatdo: Katarzyna Kielijańska
Niedziela, 2018-02-25 14:00
Proszę dać znać, jak będzie zgoda i zostanie podjęta akcja odkopania i wyeksponowania całego krzyża. Ps. Obejrzała Pani dokładnie cały mur z zewnątrz i wewnątrz w Niwnicach? Pytam bo może jeszcze jeden objekt zostanie odkryty.
Dodaj komentarz

Kalendarz wydarzeń

Prev
Lipiec 2018
Next
Po Wt Śr Cz Pi So Nd
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Mini_czolowe-zderzenie-w-rybnicy
Czwartek, 2018-07-19
List_mini_straz-miejska
Czwartek, 2018-07-19
List_mini_woda-nie-do-spozycia
Czwartek, 2018-07-19
List_mini_iza-horanin-2018
Czwartek, 2018-07-19
List_mini_odzyskany-sprzet-lesna--2-
Czwartek, 2018-07-19
List_mini_wypadek-rolowice-honda-2018
Środa, 2018-07-18
List_mini_przebudowa-skweru-lwowek-slaski-2018
Środa, 2018-07-18
List_mini_puchar-polski-ozpn
Środa, 2018-07-18
List_mini_wypadki
Środa, 2018-07-18
List_mini_sinice-jezioro-pilchowickie-2018-mini
Wtorek, 2018-07-17
List_mini_pies-szuka-domu-ubocze
Wtorek, 2018-07-17
List_mini_walizka
Wtorek, 2018-07-17
List_mini_mlodzi-i-starzy-na-spadochronach
Wtorek, 2018-07-17
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
Aktualności | Wydarzenia | Ludzie | Samorząd | Na sygnale | Wywiady | Historia | Galeria | Ogłoszenia |  Reklama | Praca