Mury obronne: Ekspozycja zaprawy, czy wszystko zgodnie ze sztuką?

Mury wyglądają jakby dzieci błotem je obrzuciły. Te fugi to porażka. Ekspozycja zaprawy. Dlaczego zaprawą zachlapano piaskowiec? Wyglądają jak otynkowane …


Od kilku miesięcy trwa rewaloryzacja murów obronnych w Lwówku Śląskim, a w ostatnich tygodniach niemal z każdej strony słyszymy głosy krytyki, co do wizualnego rezultatu remontu. Już nawet osoby z bliskiego otoczenie burmistrz Szczęsnej mówią o kiepskim efekcie nazywając to co zostało wykonane ekspozycją zaprawy. Mury wyglądają jakby dzieci błotem je obrzuciły. Te fugi to porażka. Dlaczego zaprawą zachlapano piaskowiec? Wyglądają jak otynkowane … - to tylko niektóre z krytycznych określeń prowadzonych prac rewaloryzacyjnych jakie do nas docierały.

Nie wszyscy prowadzone prace oceniają krytycznie. Wśród tych usatysfakcjonowanych jest burmistrz Mariola Szczęsna, która zapytana czy jest zadowolona z prac prowadzonych przy rewaloryzacji murów obronnych? Odpowiada: – Tak jestem zadowolona, że prowadzone są prace przy rewaloryzacji murów. Wieloletnie zaniechania w tym zakresie ze strony moich poprzedników doprowadziły do zawalenia kilku ich fragmentów i znacznej ich dewastacji. Rozpoczęcie prac przy murach zapobiegło dalszemu ich niszczeniu i wielce prawdopodobnym kolejnym zawaleniom – wyjaśnia burmistrz Szczęsna, która potwierdza także, że prace są prowadzone terminowo i zgodnie ze wszystkimi wytycznymi i założeniami, ponadto Gmina posiada wszystkie zgody, a nad inwestycją „czuwa” konserwator zabytków.






Faktycznie, Konserwator czuwa, ale z tymi decyzjami to od początku było różnie, co potwierdza nam Pan Zbigniew Kudyba z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Jeleniej Górze, który pisze:

Na wniosek Gminy Lwówek Śląski została wydana w roku 2015 decyzja nr 1248/15 pozwolenie na remont murów obronnych na podstawie przedłożonego projektu budowlanego. Gmina Lwówek Śląski w dniu 04.07.2017 wystąpiła o zmianę w/w decyzji w związku z wprowadzeniem korekty granic planowanej inwestycji. W związku z tym wydano nową decyzję nr 1287/17. Z uwagi na to, że Gmina mylnie ujęła również działki prywatne a ich właściciele nie byli o tym poinformowani Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po interwencji tych osób orzekł ponownie rozpatrzyć sprawę niwelującą zaistniałe niedopatrzenie. Na wniosek Gminy decyzją nr 501/18 umorzono postępowanie w sprawie zmiany decyzji nr 1248/15 o czym powiadomiono wszystkie strony. Postanowieniem nr 229/18 wznowiono postępowanie w sprawie zakończoną ostateczną decyzją nr 1248/15, która zostanie w najbliższych dniach uchylona i zostanie wydana nowa decyzja obejmująca tylko działki Gminy.
Dnia 09.04.2018 r. wydano decyzję nr 687/18 na remont murów na innych dodatkowych działkach Gminnych nie ujętych w pierwszej decyzji.
W dniu 18.06.2018r. wydano decyzję na przebudowę linii napowietrznej nn na linię kablową związaną z rewitalizacją murów obronnych.

Konserwator zabytków nadzoruje prowadzone prace związane z rewitalizacją murów obronnych położonych na działkach Gminy poprzez uczestniczenie w radach budowy i bieżące przeglądy robót.

Prace przy murach prowadzone są na podstawie projektu budowlanego pod nadzorem kierownika budowy, inspektora nadzoru, kierownika prac konserwatorskich i inspektora nadzoru prac konserwatorskich i prowadzone są zgodnie ze sztuką konserwatorską.


zdjęcia wykonywane na przełomie lipca i sierpnia 2018 r

Z informacji opublikowanych prze władze Lwówka Śl. na stronach urzędu wynika, iż mury pierwotnie były tynkowane, co wielu wprawiło w osłupienie.

Mury, podobnie jak elewacje baszt, były pierwotnie, w oryginale tynkowane, zachowane są liczne ślady, pozostałości, tynków na licach bloków piaskowca, z których zbudowane są mury i baszty. Przed rozpoczęciem prac, w spoinach murów i baszt, zachowane były zaprawy o mocno wypłukanej powierzchni i na znacznej części murów były one pokryte wtórnymi i szkodliwymi dla murów zaprawami cementowymi. Pozostałości historycznych tynków nadal widoczne są na znacznej powierzchni elewacji Baszty Lubańskiej.

Wypełniane są przestrzenie między blokami piaskowca, a te mają bardzo nieregularne kształty i niekiedy wymagają znacznego zakrycia. Zaprawa w spoinach, spełnia głównie funkcję zabezpieczenia muru przed destrukcją, w tym przed wnikaniem wody, która jest podstawowym czynnikiem niszczącym. Przy podejmowaniu decyzji o zakresie uzupełnień zapraw w spoinach kluczowe było zapewnienie trwałości wykonanych prac.

Każda z decyzji - czy to o całkowitym tynkowaniu murów, co byłoby zgodne z ich pierwotną formą ekspozycji, czy uzupełnianiu tylko częściowym zapraw w spoinach, czyli uzupełnianiu naśladującym wypłukane spoiny - byłaby kontrowersyjna dla jednej lub drugiej grupy mieszkańców. Zarówno Wykonawca prac jak i nadzór konserwatorski dokłada starań, aby prace konserwatorskie i restauratorskie na murach miejskich w Lwówku Śląskim były wykonane zgodnie ze sztuką, w sposób zapewniający ich trwałość, jak również, aby estetyka obiektu była jak najlepsza
. – czytamy na stronie magistratu.


zdjęcia wykonywane na przełomie lipca i sierpnia 2018 r

Niektórym osobom z pewnością uzyskany efekt przypada do gustu, inni nie zgadzają się z takim podejściem do sprawy i z taka formą remontu murów, Ci dla porównania zwracają uwagę np. na mury kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Lwówku Śl., które niedawno zostały odnowione i na których nie ma tak wyeksponowanej zaprawy, za to pięknie prezentuje się każdy, nawet najmniejszy kamień.


Ma marginesie warto dodać, iż prace rewaloryzacyjne nadal trwają.
Autor: red.