Slider_lwowek-slaski-biezna-stadion-2017-1 Slider_fabryka-w-uboczu-ok-1900-r. Slider_xiv-przejscie-dookola-kotliny-jeleniogorskiej Slider_logo-metalowiec Slider_lubomierz-rewitalizacja-konsultacje-2017

Walka o zabytki Lwówka Śl. na przełomie lat 50. i 60.

A A A Pdf Print16x16 Mail16x16
Napisano dnia: 2017-08-29 10:09:47
Nie tylko działania wojenne doprowadziły do poważnych zniszczeń architektury mieszczańskiej w centrum Lwówka Śląskiego. Kilkanaście lat braku remontów i niejednolity materiał budowlany, to musiało zrobić swoje. Zwłaszcza, iż część kamienic wniesiono z nieobrabianego kamienia polnego i słabo wypalonej cegły, a zaprawę stanowiła mieszanka gliny i wapna. Kilkusetletnia erozja wietrzna również dokonała sporych uszkodzeń, choć jeszcze większej destrukcji dokonała woda, a ściślej rzecz ujmując, nieuregulowany system odprowadzenia wód opadowych. Urwane i zatkane rynny, dziury w dachach po ostrzale miasta, zalewane przez wiele lat ściany i stropy… Wystarczyła dekada od zakończenia wojny, by staromiejski i zasobny niegdyś w piękne zabytki zespół zachował zaledwie 20% z pierwotnego stanu! Pozostałe obiekty, zachowane w różnym stanie technicznym, oczywiście można było odrestaurować, ale nikt nie chciał, a może raczej nie był w stanie ofiarować miastu tak olbrzymiej kwoty.

Budynek do rozbiórki, w tym miejscu powstał szpital. Repr. ze zb. Szymona Wrzesińskiego

W oczach członków partii PZPR widziano już całkowitą rozbiórkę miasta i wzniesienie w tym miejscu nowych, socjalistycznych obiektów mieszkalnych i publicznych. Tylko nieliczni próbowali ratować zabytkowe miasto i znikające z każdym rokiem kolejne zabytki. Niestety nawet lokalna władza nie była skora na drogie i pracochłonne inwestycje. Zgodzono się jedynie na remont jednej z najstarszych lwóweckich kamienic, tj. budynku dawnych ław chlebowych (Rynek nr 7), gdzie wymieniono więźbę dachową oraz ponowne osadzono kamieniarkę portali i okien. Przyznano również fundusze na mniejsze remonty w dwóch domach śródrynkowych (Rynek nr 8 i 12) oraz wymianę dachu i wzmocnienie murów barokowej kamienicy przy ulicy Kościelnej (nr 9).

Remont dachu w budynku Ław Chlebowych w Lwówku Śl. Rok 1956. Repr. ze zb. Szymona Wrzesińskiego


O mały włos i lwówecki ratusz zostałby rozebrany! Spora kubatura wymagała, bowiem znacznie większych nakładów. Cenny zabytek ocalił pomysł, a właściwie projekt adaptacji wnętrz na biura położone na pierwszym piętrze oraz lokal gastronomiczny na parterze. Prace trwały trzy lata (1956-1958), podczas których: uzupełniono pokrycie dachowe, naprawiono system odwadniający, zrekonstruowano kamienne elementy żeber sklepiennych i obramień portalowych oraz pokryto miedzianą blachą renesansowy hełm wieży.


Zakończenie remontu Ratusza w Lwówku Śląskim. 1958 rok

Finał remontu Baszty Bolesławieckiej w Lwówku Śląskim. Rok 1958
 Repr. ze zb. Szymona Wrzesińskiego

Ostatni miejscem prac były dwie wieże dawnych bram miejskich. Po wykonaniu prac pomiarowych, Brygada Wykonawcza Robót Konserwatorskich pod kierownictwem W. Kuzka, od roku 1956 do 1958, poprawiła stan spoin elewacji zewnętrznych oraz stan klatek schodowych. Dodatkowo przekryto Basztę Bolesławiecką nowym, choć mało atrakcyjnym wizualnie, płaskim dachem.

W międzyczasie nadal próbowano ocalić przynajmniej część stojących jeszcze kamienic i innych historycznych obiektów. W 1957 roku Mieczysław Zlat, wrocławski historyk sztuki działający na zlecenie Przedsiębiorstwa Państwowego „Pracownie Konserwacji Zabytków”, przygotował studium architektoniczno-urbanistyczne Lwówka Śl. Stało się ono podstawą do opracowania przez Wojewódzką Pracownię Urbanistyczną etapowego planu restauracji centrum nadbobrzańskiego miasteczka (1960). Wydawało się, że miasto nad Bobrem już wkrótce będzie architektoniczna perełką…

Remont murów obronnych w Lwówku Śląskim w latach 1961-1964Repr. ze zb. Szymona Wrzesińskiego

Niestety, kilka miesięcy później szefowa zespołu Krystyna Gesler-Wiejak dowiedziała się, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej odrzuciło większość jej pomysłów i zatwierdziło jedynie uproszczony plan odbudowy Lwówka Śl. Stąd też w latach 1961-1964 skupiono się niemal wyłącznie na kompleksowej konserwacji murów obronnych na całym ich obwodzie. Ekipa PP PKZ, na czele z kierownikiem E. Kuzkiem: uzupełniła wyrwy i otwory w murach, przemurowała koronę, a następnie zaizolowała ją środkami wodoodpornymi. Na koniec uporządkowano teren międzymurza.

Tak o to Lwówek Śl. stracił szansę na odrestaurowanie większości zabytków, a tym samym ocalenie: niezwykle zasobnego zespołu kamienic, wszystkich budynków szkół miejskich, świątyni ewangelickiej, czy gmachu sądu położonego obok aresztu… W kolejnych latach zgodzono się jedynie na: prace adaptacyjne w północnej części ratusza, remont dachu kościoła pofranciszkańskiego (ob. pw. Św. Franciszka z Asyżu), prace budowlane w klasztorze przeznaczonym na gmach szkoły zawodowej, niewielkie roboty przy dwóch odcinkach murów obronnych położonych przy Basztach Bolesławieckiej i Lubańskiej. W tym ostatnim przypadku chodziło o oczyszczenie murów z chwastów i samosiejek oraz uzupełnieniu brakujących spoin. Warto nadmienić, że wnętrza Baszty Lubańskiej w znacznym stopniu wyremontowali lwóweccy harcerze, a czyn ten włączono w ramach akcji społecznych wykonanych z okazji 750-lecia Lwówka Śląskiego. Więcej o tej historii już niebawem…


Na podstawie materiałów urzędu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, napisał Szymon Wrzesiński, lokalny historyk, geograf i publicysta.

Dla zainteresowanych! 20 września br. będzie miała premierę najnowsza książka Szymona Wrzesińskiego i Krzysztofa Urbana, pt. „ZAMEK CZOCHA W POLSCE LUDOWEJ: Tajemnice, odkrycia i wspomnienia z lat 1945-1989”, nakładem wydawnictwa CB z Warszawy. Więcej informacji na e-mail: sz_wrzesinski@wp.pl
Zobacz galerie:
Komentarze:
Aparatxxx
Wtorek, 2017-08-29 11:01
kamienica na 1szym zdjęciu to byl zabytek wg konserwatora nawet ówczcesnego - jednak potrzeba nowego gmachy szpitala była większa, a nie chcieli szpitala budować gdzieśc daleko. Takie czasy, tacy ludzie, co zrobić. Pzynajmniej ratusza nie zdewastowali, chociaż...
Aparata.
Wtorek, 2017-08-29 11:06
Gdzie podziali się specjaliści z tamtych lat... mężczyźni po szkołach zawodowych albo podstawówce stawiali i naprawiali budynki, które stoją do dzisiaj, a teraz "fachowiec" potrafi spartolić wyłożenie płytek w łazience albo nie może zabezpieczyć przecieku w dachu, ale przerwę na papierosa zawsze znajdzie. Degeneracja wiedzy specjalistycznej przy braku doświadczonej kadry w szkołach i praktyki.
Aparatyyy
Wtorek, 2017-08-29 11:52
Przecież budynek w którym mieści się szpital nie miał być pierwotnie szpitalem tylko jakimś domem starców czy coś takiego.
AparatPanie Szymonie
Wtorek, 2017-08-29 13:21
Dlaczego nie napisał Pan książki o Lwówku w Polsce Ludowej? Tyle miał Pan tym wykładów i artykułów. Ostanio pisze Pan bardzo ciekawe książki ale o powiecie złotoryjskim lubańskim i jeleniogórskim. A nasz powiat?
AparatPotwierdzam wpis "Panie Szymonie"
Wtorek, 2017-08-29 17:00
Dokładnie to samo mi chodzi po głowie. 800 lat i lokalna władza mogła zamówić książkę o Lwówku. Wstyd! Wleń na rocznice zamówił o dziejach miasta i ma. Gryfów ma. Lubomierz ma! Ostatnio nawet wyszła o Mirsku po 1945 roku. A we Lwówku rocznica raz na 100 lat i nic nie ma! Podobno Lwóweckie Towarzystwo regionalne miało wydać jakąś wielką księgę pisaną przez wielu autorów ale nic nie zrobili. Dlatego ponoć Lwówecki Ośrodek Kultury robi jakiś zeszyt pamiątkowy :) Godna pamiątka dla kolejnych pokoleń. BRAWO! Już jestem dumny.
Aparat***
Wtorek, 2017-08-29 17:21
Przepięknie zdjęcia. Tylko jakoś nie mogę zlokalizować gdzie jest zrobione to pierwsze?
Aparatdo: ***
Wtorek, 2017-08-29 17:36
Zdjęcie pierwsze to ulica Kościelna 21, w tym miejscu jest teraz Szpital :) To ulica między rynkiem i biegnąca do kościoła WNMP Tej kamienicy już nie ma, przetrwała ta z lewej strony.
AparatMonitoring Zabytków
Wtorek, 2017-08-29 18:56
Na pierwszej fotce jest barokowa kamienica pod św. Nepomucenem. Opierała się najdłużej, dlatego stoi taka samotna z ruinami ścian po sąsiadujących kamienicach. Konserwator nie chciał się zgodzić na rozbiórkę, ale pewnego dnia rzeźba zniknęła i później ją wyburzono. Za nią widać dawne koszary pruskie czyli obecną siedzibę starostwa. Kamienica stała jeszcze w roku 1968. Poniżej linki do innych fotek tego zabytku.

https://dolny-slask.org.pl/4156420,foto.html?idEntity=593469

https://dolny-slask.org.pl/809095,foto.html?idEntity=593469
AparatKaska z JG
Wtorek, 2017-08-29 19:32
Jak byłam mała to dziadek pokazywał mi poniemiecki pamiętnik znaleziony w starym domu, w którym było dużo zdjęc lwówka i opisów kamienic takich jak co tam się znajdowało lub kto tam mieszkał. pamiętam jak pięknie przed wojną wyglądało miasto. szczególnie zadbane centrum. Kiedyś musze poszukać tego pamiętnika
AparatDo Kasi z JG
Wtorek, 2017-08-29 21:18
Pani Kasiu, proszę pamiętnik zatrzymać, nie sprzedawać nikomu, a skontaktować się z Autorem tekstu (jest e-mail na końcu tekstu). Zeskanuje zdjęcia i będzie jak znalazł do kolejnych artykułów. We Lwówku od kilkudziesięciu lat jest za dużo kolekcjonerów co zbierają przez lata i wsadzają do piękne zbiory szuflady, potem umierają, a zbiory znikają. Dzięki temu Pan Szymon będzie mógł dzielić się z mieszkańcami Pani zbiorami a Pani zachowa rodzinną pamiątkę :)
Aparatm
Środa, 2017-08-30 08:55
Lwówek ma wyjątkowe szczęście do głupiej władzy, dlatego wygląda dziś tak, jak wygląda.
AparatIrek Skowroński
Czwartek, 2017-08-31 02:16
Mieszkałem koło starego Szpitala do 1968 roku , mieszkańcy te stare budynki porozbierali na opał , a zimy na przełomie 1951x1960 roku były surowe śnieg spadał już 6 Listopada i zima trzymała czasami i do 20 kwietnia z temperaturami dochodzącymi do -25 stopni Celsjusza . To okoliczni mieszkańcy szli po drzewo do podpałki w piecach i tak rozebrano wiele budynków we Lwówku śląskim . A bez drewnianych podług i stropów waliło się to na potęgę . Po za tym do 1966 roku czasy wtedy były niepewne , nie wiadomo czy te tereny nie wrócą się do Niemiec z powrotem dlatego władza nie inwestowała w miasto i wszystko było robione prowizorycznie . Pierwszy nowy blok wybudowano dopiero w 1964 roku w rynku .Na miejscu nowego szpitala od 1945 roku w tym budynku nikt nie mieszkał bo był w środku kompletnie zrujnowany , myśmy jako dzieci się w nim bawili , chodziliśmy tam za potrzebą , a okoliczni mieszkańcy wyrzucali tam śmieci .
Dodaj komentarz

Kalendarz wydarzeń

Prev
Wrzesień 2017
Next
Po Wt Śr Cz Pi So Nd
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Mini_uwaga-trojkat-ostrzegawczy
Piątek, 2017-09-22
List_mini_lubomierz-rewitalizacja-konsultacje-2017
Piątek, 2017-09-22
List_mini_smierc-na-dzialkach
Piątek, 2017-09-22
List_mini_szs-lwowek-slaski
Piątek, 2017-09-22
List_mini_0401-pwsz-slider
Piątek, 2017-09-22
List_mini_nielegalny-tyton-i-papierosy-w-legalnym-sklepie
Czwartek, 2017-09-21
List_mini_dom-solny-luban-2017-11
Czwartek, 2017-09-21
List_mini_logo-metalowiec
Czwartek, 2017-09-21
List_mini_klub-strzelecki-granica
Czwartek, 2017-09-21
List_mini_lwowek-z-lotu-ptaka-2017
Czwartek, 2017-09-21
List_mini_zsoiz-lwowek-slaski-policealne
Czwartek, 2017-09-21
List_mini_dozynki-w-gajowce
Czwartek, 2017-09-21
List_mini_poszukiwane-audi-2017
Środa, 2017-09-20
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
Aktualności | Wydarzenia | Ludzie | Samorząd | Na sygnale | Wywiady | Historia | Galeria | Ogłoszenia |  Reklama | Praca